Romantik ilişki konusundaki en önemli kuramsal yaklaşımlardan biri de ‘‘Bağlanma Kuramı’’dır. Çocuk için bağlanma figürü temel bakım veren kişi, sıklıkla da anneyken; yetişkinlerde bağlanma figürü romantik eş olmaktadır (Hazan ve Shaver, 1987). Yetişkinler için romantik eş güven, rahatlama ve desteğin en önemli kaynağıdır (Hazan ve Zeifman, 1999). Shaver ve arkadaşlarına (Shaver ve Hazan, 1988; Shaver ve ark., 1988) göre istikrarlı, karşılıklı ve doyurucu bir romantik ilişkinin oluşması ve devam etmesi için bağlanma, bakım verme ve cinselliğin optimal düzeyde olması gerekmektedir. Aksi durumda ise ilişki içinde gerilim, çatışma, dengesizlik gibi durumların yol açacağı ayrılıkların yaşanması söz konusu olabilmektedir.

Hemen her çift, ilişkilerine umut dolu hayaller ve idealize edilmiş beklentilerle başlar. Ancak bir ilişkiyi sağlıklı bir şekilde kurmak ve sürdürmek, doğuştan gelen bir yetenek değil, geliştirilmesi gereken ilişkisel bir beceridir. Özenli bakım gerektiren çift ilişkisi kendi haline bırakıldığında tatmin duyulmayan ve sorun üreten bir yapıya dönüşebilir. Zaman zaman kendisiyle dahi çatışmalar yaşayabilen bireyin, ötekiyle kurduğu ilişkide doyum verebilmesi ve alabilmesi zor olmasa da, bu bazen karmaşık bir süreçtir.

Araştırma Makalesi • Psikolojik iyi oluş, pek çok insanın erişmeye çalıştığı doyumlu bir yaşamla ilişkilendirilmekte ve psikoloji alanyazını da iyi oluşun belirleyicileri üzerinde genişlemeye devam etmektedir. Bu çalışmanın amacı, psikolojik iyi oluş üzerinde sağlık kaygısı, duygu düzenleme güçlüğü ve sağlık kontrol odağının rolünün incelenmesidir. Çalışmanın örneklemini 18-53 yaş aralığındaki (Ortyaş = 32.48, SSyaş = 6.9) 490 yetişkin oluşturmuştur.

Klinik açıdan önem taşıyan ve kişinin hayatını olumsuz etkileyen suçluluk çoğunlukla bilinçdışı düzeyde olabilir ve kendini çok farklı yollarla ortaya koyabilir. Kendini aşağılama ve hor görme eğilimi, övgü ve iltifatları içten bir şekilde kabul edememe, sevildiği ve değer gördüğüne ilişkin deneyimleri farkında olmadan görmezden gelme veya değersizleştirme, yeni bir ilişki başlatma veya sürdürmede ketlenmeler şeklinde görülebilir. Hayatındaki olumlu değişimlerden sonra başarı ve mutluluk karşısında zorlanma, suçluluğun dindirilmesi için farkında olmadan bir cezalandırılma arayışında olma, bu sebeple cezayı kışkırtacak şekilde davranma (örneğin kişinin iş yerindeki görevleri sürekli ertelemesi, böylelikle işten çıkarılmaya zemin hazırlamış olması) bilinçdışı suçluluk hisleriyle ilişkilendirilmektedir.

Sınav kaygısı, sınav öncesinde veya sınav esnasında kişinin yoğun bir biçimde kaygı duymasına bağlı olarak ortaya çıkan ve öğrenmiş olduğu bilgiyi sınav sırasında etkili bir biçimde kullanamamasına yol açan bir zorluk olarak tanımlanabilir. Sınav öncesinde kaygı düzeyinin belirli bir düzeyde artması öğrencilerin hem sınav öncesinde çalışma motivasyonunu sürdürebilmesi açısından hem de sınav anında etkili bir performans gösterebilmeleri açısından aslında gereklidir. Ancak ülkemizdeki gibi rekabetçi eğitim stratejilerin olduğu toplumlarda öğrencilerin üzerindeki baskı ve beklentinin giderek artması öğrencilerin sınavı ve sınava hazırlık sürecini etkili bir biçimde yönetebilmesini zorlaştırabilmektedir.  

Yas tutma, kayıp yaşantısını izleyen doğal ve sağlıklı bir psikolojik süreçtir. Kayıp ve yas dendiğinde akla ilk gelen sevilen birinin ölümü olsa da aslında yaşam boyu pek çok kayıpla karşı karşıya kalırız. Örneğin bir ilişkinin bitimi, bir yerden (işten, şehirden, ülkeden) ayrılma, gebelik kaybı, ergenlikle birlikte çocukluğun, ileri yaşla birlikte gençliğin/sağlığın kaybı gibi gelişimsel kayıplar, hatta bir ülkünün, idealin, hayalin kaybı gibi soyut kayıplar sonrasında yas süreci açığa çıkabilir. Bazen bir kayıp eş, anne, baba, çocuk olma gibi yaşamdaki rollerin kaybı gibi başka kayıpları da yanında getirebilir. Bazen de güncel bir kayıp geçmişte yası tam tutulamamış kayıplarımızı tekrar etkinleştirir.

Milner (1952) sanattaki çerçeve metaforunu psikoterapiye ilk uygulayan kişidir (aktaran Gray, 1994). Bir sanatçı bir eseri tamamladığında, eser genellikle çerçevelenir. Bir çerçeve, içerme işlevini yerine getirir; sanatsal yaratımı belirli sınırlar içinde tutar (Gray, 1994). Terapideki çerçeve de benzer şekilde, terapist-danışan ilişkisini, bu ilişkinin ve birlikte yürütecekleri sürecin sınırlarını, seans odasında paylaşılan anı, çağrışım, düşünce, duygu ve bilinçdışı materyalleri bir arada tutar.

Mental Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal Ölçütleri El Kitabının (DSM) ön gördüğünün aksine, farklı kuramcılar, narsistik kişilik bozukluğu kapsamında değinilen patolojik narsizmin çok boyutlu bir kavram olabileceğini öne sürmüşlerdir. Ancak önceki basımlarda olduğu gibi en son basım olan DSM-V’te (2013) de narsistik kişilik bozukluğu tanı kriterlerinde patolojik narsizmin büyüklenmeci boyutuna aşırı vurgu yapılıp kırılgan boyutuna değinilmemiştir.

Küresel salgınlar sıkça yaşadığımız deneyimler değildirler. Bizim için yeni ve çoğu zaman bilinmedik yaşantılardır. Bu yeni durumlara uyum sağlamak ve başetmek tahmin edileceği üzere pek de kolay olmayacaktır. Bu süreçte bireysel zorlanmaların yanı sıra aile içi ilişki sorunları ve evlilik yaşantısında birtakım sorunların ortaya çıkması muhtemeldir. Çünkü aile sistemimiz de tıpkı bağışıklığımız gibi bilmediği bir durumla karşı karşıya kalmıştır ve buna göstereceği tepkiler her zamankinden farklı olabilecektir.

Psikanalitik yönelimli psikoterapilerin uygulanmasında psikanalitik kuramlar temel alınmaktır. Bu yaklaşımda kişiyi terapiye başvurmaya iten güncel sorunların gelişiminde geçmişin etkisi ve bilinçdışı süreçlerin varlığının kabulü temel varsayımlardır. Bu doğrultuda psikanalitik yönelimli psikoterapilerde kişinin gelişim süreci boyunca ailesi ve çevresiyle etkileşimlerinin iç dünyasında bıraktığı izler, çatışmalı yanları, tekrarlayan ilişki dinamikleri gibi farkında olmadığı bilinçdışı süreçlere yönelik farkındalık kazanması ve tüm bunların yaşadığı güncel sorunlarla bağlantısının kurulması üzerine çalışılır.

Alzheimer hastalığı Dr. Alois Alzheimer’dan ismini almıştır. 1906 yılında Dr. Alzheimer, o sırada olağandışı bir akıl hastalığı nedeniyle ölen bir kadının, Auguste Deter’in, beyninde, değişiklikler keşfetmiştir. Semptomlar arasında hafıza kaybı, dil problemleri ve beklenmeyen davranış bulunmaktadır. Dr. Alzheimer Auguste Deter’in ölümünün ardından beynini incelemiş ve günümüzde amiloid plaklar olarak bilinen birçok normal olmayan anormal küme, ayrıca nörofibriller yumaklar olarak bildiğimiz karışık lif demetleri bulmuştur. İlginç bir şekilde, Alzheimer hastalığının ağırlıklı olarak genç insanlarda ortaya çıkan alışılmadık bir demans nedeni olduğu düşünülmüştür. Bu anlayış 1960'larda ve 70'lerde değişti. Şimdi Alzheimer hastalığını demansın en yaygın nedeni olarak kabul ediyoruz.

Bu araştırmada öfke düzeyi ve ifadesini açıklamaya yönelik yeni yaklaşımlardan faydalanarak, cinsiyetler arası farklılıkları da ortaya koyabilecek, aracı bir model oluşturulması hedeflenmiştir. Buna göre; erken dönem uyumsuz şemaların bağlanma ile öfke düzeyi ve ifadesi arasındaki aracı rolüne yönelik bir model ekillendirilmiş ve bu modelde cinsiyet ve bağlanma figürü farklılıklarına da yer verilmiştir